Abancay

We zijn geland op een nieuwe plek: Quito in Ecuador. Alles is nieuw. Werken, wonen, leven... Er is nog heel veel in te vullen. We zijn gisteren al langsgeweest op de werkplek van Stijn: het ministerie van onderwijs. Voorlopig wonen we voor een maand in een appartementje. Zo kunnen we rustig op zoek naar een definitiever nest. En de nieuwe digitale webstek, waar zich ook een mus heeft genesteld, kan je op het volgende adres bezoeken: www.denevenaar.blogspot.com

BEZOEK ONZE NIEUWE BLOG

Hallo beste bloglezer,

ons verblijf in België is bijna afgerond. We zijn hier iets meer dan 3 maanden geweest en hebben daar hard van genoten. Met de familie zijn, afspreken met vrienden. Heel Vlaanderen doorkruisen. Met het openbaar vervoer, de fiets en een geleende wagen. Steden bezoeken, wandelen in de natuur, naar de zee en de ardennen. Terug echt aankomen. Banden aanknopen die er altijd waren, maar niet meer zo zichtbaar en voelbaar waren. Houden van je volk, je broers en zusters. Genieten van de zachtheid van Vlaanderen. In de winter toekomen en het aantreden van de zomer verwelkomen. Zalig.

Aanvankelijk moesten we nog afkicken van ons vorige avontuur in Abancay. We hebben wat kunnen nadenken, herdenken. Nu zijn we bijna klaar voor een nieuw verblijf in Quito, Ecuador. Ja, met een andere werkgever. Gespecialiseerd in onderwijs. We zijn tevreden over de voorbije periode (met dank aan Tarpurisunchis en Volens!!!), maar willen met een nieuwe dynamiek op naar een nieuwe ervaring.

Ik hoop er binnenkort verslag van te doen op een andere, een nieuwe blog. Ik laat hier nog weten waar je ons kunt vinden.

Groetjes,

(Anneleen en) Stijn

Het contract van Anneleen en mij zit er bijna op. Het liep aanvankelijk maar tot eind december 2007, maar werd tot eind februari 2008 verlengd. Daarna is een overgangsperiode van een maand voorzien.

Morgen is onze laatste werkdag op Tarpurisunchis. Het appartement is volledig leeg gehaald. Vandaag verhuizen we naar een hotel. En maandag vertrekken we naar Lima om op donderdag 7 februari richting België te vliegen. De meeste spullen laten we hier achter. Verkocht of weggegeven, vooral aan de collega's. We kunnen maar een 20-tal kilogram per persoon meenemen. We hebben dus al grondig mogen selecteren.

In België werk ik nog een week voor Tarpurisunchis. En we nemen 2 weken verlof op. Tijd voor reflexie. Om te spreken met vrienden en familie. En daarna volgt welicht iets nieuws. We houden je op de hoogte via deze blog.

De komende tijd zal het op deze virtuele plek wel wat rustiger worden. Niet dat er geen inspiratie meer is. Daar getuigt de onderstaande lijst van. Maar het werk in Abancay houdt hierbij op. We leggen ons dus verplicht een beetje rust op. Ook wat de blog betreft.  

In ieder geval dank ik jou, als bloglezer, voor je regelmatige bezoek. Ik heb met plezier mijn ervaringen in Peru gedeeld met jou, een anonieme lezer(es). Het deed me dubbel deugd dat meer mensen konden meegenieten van de rijke ervaringen die we hier opdeden. Ben ook blij dat we stilaan een steeds maar trouwer publiek hebben opgebouwd. De laatste weken bezochten ons zowat 200 a 300 mensen per dag. In totaal werden onze twee blogs tot hiertoe meer dan 110.000 keer bezocht. Hopelijk hebben we zo ook wat bijgedragen aan het inzicht over dat stukje andere kant van de wereld.

Voor Anneleen en mij was het alleszins een heel mooie ervaring.

Waarover 'hadden' we het nog kunnen hebben? Een kort overzicht:

- ONTWIKKELINGSSAMENWERKING - Over NGO’s in Apurímac. De Belgische NGO’s Trias en Volens verlaten Abancay. Fondo Italiano Peruano verlaat Cusco en komt met volle kracht naar Apurímac.
- POLITIEK - November 2007: aanslag op politiekantoor (met een slachtoffer) van Occobamba, Apurimac. Is het Lichtend Pad terug op pad? Welk verband is er tussen de cocahandel en het ‘Lichtend Pad’... Gesprekken en opinies in de straat. ‘Geweld als het nodig is’, zegt kapper. En hij doet me een ‘etno-centristisch’ magazine cadeau.
- MAATSCHAPPIJ – In de dorpen leeft het fenomeen van ‘faena’s’, vrijwilligerswerk. Vele openbare werken vinden plaats op basis van de vrijwillige inzet van de lokale bevolking.
- ONTWIKKELINGSSAMENWERKING - Hoe ‘helpen’? Soms pak je iets af door te geven. Blijft moeilijk. Je moet al hard zijn om oude mensen en kinderen af te wimpelen. Maar hoe maak je mensen niet afhankelijk. Javier spreekt over mensen mee te helpen opstaan.
- ECONOMIE - Het TLC (Trato Libre de Comercio - Vrijehandelsakkoord) met de VSA is goedgekeurd. Welke gevolgen geeft dat? De boeren zijn niet voorbereid en ondervinden bijvoorbeeld zware concurrentie van de goedkope, ingevoerde maís en katoen. Maar heeft het ook positieve effecten?
- ECONOMIE - Europa heft zware belastingen op ingevoerde producten, zoals 'artesania' (handwerk). En vele mensen hopen nochtans op afzet in Europa. Is dat mogelijk? Voor welke producten? Uit persoonlijke ervaring weten we bijv. dat limoen en advocaat hier weelderig groeit en in België peperduur is.
- MAATSCHAPPIJ - Kinderarbeid. In België worden elk jaar officieel een 300-tal kinderen aan het werk gezet, vooral in de reclame – en televisiewereld. Bij ons in Europa leeft onbegrip over kinderarbeid in Zuiden. Dat is begrijpelijk. Als coöperanten hebben we geleerd dat we bedelen moeten afremmen. Het lijkt ons beter dat mensen iets doen voor hun inkomsten, al was het snoepjes verkopen. Ook kinderen. Om op een dag ook kinderarbeid af te schaffen. Maar dat zal hier toch tijd nodig hebben.
- TARPURISUNCHIS - Hoe zit het nu met de bouw? Het administratief gebouw is zo goed als klaar. De ommuring en de kleuterschool zijn ook al flink opgeschoten.
- ONTWIKKELINGSSAMENWERKING - Definitie van armoede: wij zijn die breder gaan definiëren. Het gaat niet alleen over gebrek aan geld of materiële zaken. Ook in verband met een mentaliteit, een streven naar kwaliteit. Hoe meer je er mee bezig bent, hoe meer je beseft dat het moeilijk is om te oordelen, om uitspraken te doen. En wij, in het Westen? Jeanne Devos, een Vlaamse zuster in Indië, had het al eens over 'emo-armoede in het Westen'.
- MAATSCHAPPIJ - Interculturaliteit. Om als gelijken uit te wisselen, moet de eigen Andescultuur zichzelf eerst opwaarderen. Hoe intercultureel is Perú tegenover Europa?
- ONDERWIJS - De onderwijsbegroting is tot hiertoe nog niet genoeg opgetrokken. Ondanks alle verbeteringsplannen en beloftes.
- GESCHIEDENIS - Van de ‘ontdekking’ van Peru tot nu.. Wie waren eigenlijk de echte ‘ontdekkers’? De Spanjaarden? Of waren er al andere voorgangers? Hoe actueel blijft het onderwerp?
- ONTWIKKELINGSSAMENWERKING - Er zijn veel gelijkenissen met een vorige ervaring in Gambia. Het onderwijs. Het taalthema. De organisatie van de samenleving.
- ONDERWIJS - Het nieuwe Pisa-onderzoek. Er zijn deze keer geen cijfers van Peru. De uitleg in de kranten is dat de overheid niet meer durfde deel te nemen uit schrik er opnieuw zo slecht uit te komen.

Vele groeten. Misschien tot in België en anders tot een van de volgende weken terug op deze blog,

Stijn

Op de site van Foro Educativo, een belangrijke Peruaanse NGO in onderwijs, staat sinds vandaag een berichtje over de meeting van Tarpurisunchis met haar contacten in Lima. Een week geleden waren we met een kleine delegatie in de hoofdstad voor enkele ontmoetingen. Eentje was dus met een 30-tal contacten van Tarpurisunchis. Een andere, eerder informele ontmoeting vond plaats met een groepje vertegenwoordigers van de organisatie 'Democracía Global'. Ik mocht getuigen over mijn ervaringen als coöperant de laatste 2 jaar. Een mooie afsluiting. 

Onderstaand artikel verscheen op www.foroeducativo.org :

Reunión Tarpurisunchis en Lima

La Asociación Tarpurisunchis realizó el 22 de enero su acostumbrada reunión anual denominada “Amigos de la Red de Lima”. Dicho encuentro, desarrollado en la sede de Foro Educativo, tuvo como objetivo compartir el trabajo que realiza la asociación, enriquecerlo con críticas y sugerencias; sobre todo, mantener motivados a personas cercanas y expertos sobre los avances que tiene la reforma educativa autónoma que vive hoy la Región Apurímac.

De esta manera, compartieron con elocuencia y muchas imágenes, algunos de los principales procesos que conforman la dinámica de cambio que vive la Región, así como el crecimiento de la Escuela Tarpurisunchis, creada para provocar mejoras concretas en la escuela pública apurimeña.

Un punto especial mereció la reflexión generada por Stijn Jansen, respecto al significado de sus dos años de trabajo como cooperante Volens en Tarpurisunchis. “Así como hemos apoyado el trabajo que Tarpurisunchis hace en Apurímac, hemos aprendido también que el Sur tiene mucho que aportar a los países del Norte”, manifestó Stijn con verdadera emoción.

Cabe señalar, que la asistencia de muy destacadas especialistas y personalidades, revela el enorme interés que provoca en Lima el proceso apurimeño.

Ik vertaal de paragraaf in het vet:

Speciale aandacht verdiende de reflectie van Stijn Janssen, die als Volens-coöperant twee jaar gewerkt heeft bij Tarpurisunchis. 'Ik heb niet alleen bijgedragen aan het werk dat Tarpurisunchis doet in Apurímac, maar heb ook geleerd dat het Zuiden veel te bieden heeft aan de landen in het Noorden', verklaarde Stijn met enige emotie.

Ik las vanmorgen het volgend bericht op de site van De Morgen:

'Toyota Motor is in 2007 de grootste autoconstructeur ter wereld geworden. Dat zegt de Japanse autoproducent althans zelf. Wereldwijd liepen er bij Toyota 9,51 miljoen wagens van de band. Bij de Amerikaanse concurrent General Motors zouden er dat 9,259 miljoen zijn.
Toyota mikt voor dit jaar op 9,36 miljoen verkochte wagens, zes procent meer dan in 2006. General Motors komt begin januari met de resultaten voor 2007. De twee concurrenten hebben het hele jaar nek-aan-nek gelegen. (afp/sps)'

Als ik afga op wat ik hier in Abancay zie, kan het bericht kloppen. Meer dan 90 procent van de wagens die hier rondrijden, zijn van het merk Toyota. Haast alle taxi's zijn Toyota Corrola's.

En het was niet anders in Afrika. Toen ik er enkele jaren geleden toekwam met mijn Opel Vectra (vervoerd via de boot naar Dakar), bleek ik de enige te zijn met dat type auto. Het meest gevraagde merk daar was ook Toyota. Het moet een ijzersterke wagen zijn als je weet hoe slecht de wegen ginder en hier zijn. En dat is vermoedelijk de belangrijkste reden voor de hoge verkoopscijfers?

Stijn

Misbruik

Het zijn vaak de arme, ‘onwetende’ campesino’s die slachtoffer worden van misbruik. Toen we enkele weken geleden in het opvangtehuis van Vittoria waren, vertelde Virginia (foto) over de zware tijd die ze als kind had gehad. Op haar zevende werd ze vanuit een dorpje uit de regio van Cusco naar haar oom in Puno gebracht. Ze werd daar twee jaar opgesloten in een kamertje, waar ze voortdurend aardappelen moest schillen. Uiteindelijk ontsnapte ze.

 

België steunt de ‘Defensoría del pueblo’ (Verdediging van het volk) in Peru. Het is een onafhankelijke ombudsdienst waar je terecht kan in verband met klachten rond mensenrechten en het functioneren van de staat. Die dienst heeft dus nog veel werk…

Stijn

Vooraf was Javier Malpartida, directeur van Tarpurisunchis, niet zo enthousiast over het idee om buitenlanders aan het werk te hebben. Enerzijds vond ie dat dit tegen de visie ingaat van zoveel mogelijk met eigen mensen uit de regio te werken en anderzijds had ie geen vertrouwen in de mentaliteit van sommige gringo's. Vet betaald zijn, dominant hun wil opleggen, de omgangsvormen,... Toch heeft ie zich laten overtuigen door de verantwoordelijken van Volens om het eens te proberen met twee Vlaamse coöperanten. En hij laat ons steeds maar weten hoe succesvol die samenwerking was. Ik geloof hem.

Vrijwilligers 

Bij Tarpurisunchis hebben we het laatste jaar zo'n 30-tal vrijwilligers ontvangen. De meerderheid, 18 jongeren, was hier voor de twee bouwkampen. We krijgen nog geregeld aanvragen om stages te lopen en vrijwilligerswerk te doen. 

Javier vertelde me onlangs echter dat hij uiteindelijk weinig resultaten heeft kunnen zien. Op enkele uitzonderingen na. En gelijk heeft ie. Je kan in vele gevallen argumenteren dat het vrijwilligerswerk de vrijwilligers zelf meer dient dan de organisatie. Tarpurisunchis heeft tijd en middelen geïnvesteerd om die mensen aan het werk te zetten. Ik begrijp dus dat sommige organisaties in het Zuiden laten betalen om te mogen werken...

Interculturele linken zijn nochtans belangrijk. Maar het lukt niet altijd zo goed. Er is veel sterkte en openheid nodig van beide kanten - Noord en Zuid - om op gelijk niveau uit te wisselen. En dit gaat niet alleen over het werk. Ook over hoe je in je vrije tijd in die andere omgeving leeft. Wat zijn trouwens de motieven van vrijwilligers? In Cusco zie je duizenden jongeren die zich via een vrijwilligersjob eigenlijk een goedkope en lange vakantie willen schenken. Het werk is dan niet zo van belang. Toeristische uitstappen en uitgaan des te meer. 

Voorwaarden 

Bij Tarpurisunchis hebben we voor onszelf een beknopte 'procedure voor vrijwilligerswerk' uitgewerkt. Met de volgende voorwaarden:

- Spaans spreken. Zonder een basiskennis Spaans, kan je moeilijk aan de slag. Het is hier trouwens ook aan te raden zo snel mogelijk vertrouwd te geraken met enkele basiszinnen Quechua.

- Een bepaalde specialiteit die nodig is. Tarpurisunchis werkt in onderwijs. Waar is nood aan? Welke specialiteit ontbreekt? De bouwkampen vormden hier een uitzondering op. De deelnemers voerden in het algemeen eenvoudige opdrachten uit. Je zou echter kritiek kunnen leveren op een bouwkamp, want dit neemt het werk van lokale mensen af. Als je echter rekent dat ze enerzijds eerder beperkte bijdragen leveren op vlak van de bouw zelf en anderzijds vaak ook financieel ondersteunen, is de eindsom waarschijnlijk toch positief. Zeker als het voor de groep gaat over een positieve kennismaking met een andere cultuur.

- Minstens een 3-tal maanden. Minder is niet de moeite, tenzij het over een heel specifieke opdracht gaat. We hebben bijvoorbeeld met Hans, als regisseur, en Ingrid, een juf, een succesvolle ervaring gehad. Hun opdrachten waren heel specifiek en vooraf duidelijk uitgeklaard voor de maand die ze hier waren. Hans werkte een video-opleiding uit. 

Veeleisend 

Ik sta volledig achter het feit dat Tarpurisunchis veeleisend is. Het is niet omdat je vrijwilligerswerk komt doen, dat het maar halfslachtig moet gebeuren. Je voelde al eens de redenering: 'we zitten in Peru, dus hier kan en mag wat meer'. En sommigen gedroegen zich als dominante en eigenzinnige helden met een instelling van: 'Wij zijn zo goed omdat we vrijwilligerswerk doen'. Anderen bleven correct en zachtaardig. De mensen hier verdienen dat: bekwame mensen die zich kunnen inleven. Veel van het succes hangt af van een goede voorbereiding, duidelijke communicatie en vertrouwen. Van beide kanten. We vragen steeds aan vrijwilligers om een sollicitatiebrief en CV te sturen, maar hebben daarmee toch niet voldoende referenties of garanties.

We ervaarden met velen dat ze afspraken en werkroosters helemaal niet respecteerden en dat sommigen haast dagelijks te veel alcohol dronken. Dit is allemaal menselijk. En heel kenmerkend voor de streek. Het is echter deel van het proces waar Tarpurisunchis, als onderwijsorganisatie, aan werkt om verandering in te brengen. Het lijkt me dus niet goed dat de gringo's, die hier als vrijwilligers of coöperanten komen werken en waar hard naar wordt opgekeken, net daaraan meedoen. Het gewicht en het zorgvuldig opgebouwde imago van Tarpurisunchis zelf ligt bovendien mede in de weegschaal.

Stijn 

Vorig jaar koos de wereld voor de '7 wereldwonders'. De Peruanen waren blij dat hun Machu Picchu werd verkozen. Dit jaar organiseert de belangrijkste Peruaanse krant 'El Comercio' een wedstrijd waarbij de Peruanen hun eigen '7 wonders' mogen kiezen. Uit 394 voorstellen heeft het publiek 28 finalisten geselecteerd. Op zaterdag 28 maart vindt de bekendmaking van de 7 winnaars plaats.

Wat vinden de Peruanen zelf de meest waardevolle plekken van hun land? Een voorlopige rangschikking:

1. Ollantaytambo (Cusco)

2. Baños del Inca (Incabaden in Cajamarca)

3. Choquequirao (Cusco, op de grens met Apurímac)

4. Lineas de Nasca (Lijnen van Nasca in Ica) 

5. Pisac - Intihuatana (Cusco)

6. Kuélap (Amazonas)

7. Huacas del Sol y de la Luna (La Libertad)

Als buitenlander kan je ook stemmen. De prijs is een reis voor 2 personen naar alle 7 verkozen wonders. Zie website. 

En Machu Picchu? Dat mag als reeds verkozen wereldwonder niet meedoen. 

Stijn 

De hele ploeg van Tarpurisunchis. Maak met ieder van hen kennis via de fotoreeks.

De laatste werkdagen van 2007 zitten er op. We hebben tussen kerst en nieuwjaar 2007 geëvalueerd en 2008 gepland. Anneleen en ik gaan nog maar een korte tijd voor Tarpurisunchis werken. Ons contract liep eind december eigenlijk al af, maar er is nog een verlenging voorzien. Als we tijdens deze laatste vergaderingen iets zeiden, wilden we fundamentele opmerkingen geven. Geen details en van voldoende belang voor Tarpurisunchis in zijn geheel. Ik denk dan aan de volgende suggesties: het splitsen van het algemeen beleid en de administratie, meer aandacht voor de interne versterking van het personeel dan voor het externe, het sterker delegeren van verantwoordelijkheden, het responsabiliseren van de verschillende teams op het vlak van beleid en de organisatorische capaciteiten van de schooldirectie.

Ze hebben met ons wat afgezien bij momenten. Vooral dan de directie, omdat daar veel begint en eindigt. Maar ook de personeelsleden in het algemeen hebben meer hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Bettsy, een collega stelde heel expliciet: 'Onze plichten vervullen om onze rechten te kunnen afdwingen'. Anneleen en ik waren vaak degenen die de vinger op de wonde legden van deze groeiende organisatie. Vanuit onze ervaringen en soms andere kijk op de dingen, kregen de collega's eens een andere klok te horen. De directie voelde zich niet meer alleen heer en meester. Volens laat je niet toe om bijvoorbeeld als coöperant verantwoordelijke te worden van een team. Je laat je invloed dus 'van onderuit' gelden. Een hele speciale oefening.

We hebben de verantwoordelijken en collega's gedankt voor het feit dat zij steeds maar weer opnieuw hun deuren en vensters openden voor ons en onze gedachten. Dat was niet altijd even makkelijk, maar we hebben echt veel te danken aan de manier waarop Tarpurisunchis ons hier heeft opgevangen. We hebben veel geleerd over dit bijzondere land, dit aangename bergstadje waar het altijd lente is en zijn vriendelijke en gastvrije bevolking. We hebben moeten vaststellen dat we als Noordelingen niet alleen hier zijn om 'lesjes te geven', maar dat we veel hebben mogen ontvangen: zachtheid, vriendschap, 'cariño', menselijkheid en zoveel meer. Van collega's! Stel je voor. We hebben begrepen dat onze rationaliteit en drang naar efficiëntie in het Noorden een hoge prijs heeft. Het evenwicht, he?

Er zijn misschien veel voorbeelden van frusterende ontmoetingen tussen Noord en Zuid, van onevenwichtige relaties. Het mooie is dat de voorbije twee jaar aantoonden dat het echt wel kan lukken. En ik denk dat het heel zinvol is, die persoonlijke uitwisseling. Ontwikkelingswerk is mensenwerk. Op haast alle werkdomeinen zijn er internationale uitwisselingen. Waarom zou het niet mogen op vlak van 'ontwikkelingssamenwerking'? Omwille van de geschiedenis? 10 procent van de Peruanen wonen in het buitenland. 10 procent van de inwoners van België zijn buitenlanders. Ontwikkelingswerk is geen exclusief domein voor het Zuiden. Bij mijn vorige job in België deed ik evenzeer aan ontwikkelingswerk. Maar als de Europese Unie zoveel investeert in het Zuiden, denk ik wel dat we persoonlijk moeten aanwezig zijn. Op een manier die past bij deze tijd.

Anneleen en ik zullen in ieder geval contact blijven houden met Tarpurisunchis. Deze ervaring was intens en positief. Binnenkort mogen we hierover getuigen aan de Unsaac, een universiteit in Cusco, en tijdens een tweetal vergaderingen in Lima. De directie van Tarpurisunchis heeft ons voorgesteld om ereleden te worden van de Raad van Beheer. Een hele eer is dat om in een clubje te zitten samen met enkele Peruaanse onderwijsautoriteiten, zoals een oud-minister van onderwijs.

We bereiden ons voor op een afscheid. Van 2007. En van Tarpurisunchis. Anneleen en ik wensen jullie een mooi eindejaar en een nog mooier nieuwjaar. Prospero año nuevo y felicidad. Een voorspoedig 2008 en veel geluk. Tot volgend jaar...

Stijn

Nu wij zelf niet meer zo heel lang in Peru verblijven, is het misschien het geschikte moment om eens na te gaan hoeveel kans we maken om buiten Peru nog Peruanen tegen het lijf te lopen. In Abancay lijkt elke familie wel verwanten in het buitenland te hebben. We zijn zopas ook te weten gekomen dat Liz, de vorige secretaresse van Tarpurisunchis, nu bij haar zus in Italië woont. En deze middag vertelde een taxichauffeur dat zijn schoonbroer pas getrouwd is met een Zwitserse en dus naar Europa is verhuisd.

 

In totaal verblijven er zo’n 2,8 miljoen Peruanen in het buitenland. Dat is ongeveer 10 procent van de Peruaanse bevolking. De meesten daarvan wonen in de Verenigde Staten, zo’n 936.000 mensen. Binnen Latijns-Amerika wonen 145.000 Peruanen in Argentinië en 79.000 Peruanen in Chili. In Europa verblijven de meesten in Italië (105.000), Spanje (75.000) en Duitsland (21.000). Elke dag verlaten 879 Peruanen het land om nooit meer terug te keren. De meest bekende Peruaan in het buitenland zou Juan Diego Flórez moeten zijn. Deze operazanger woont in Bérgamo, Italië. Volgens een recent onderzoek van het ‘Instituto Nacional de Estadística’ blijkt dat de meeste ‘vertrekkers’ (50,3 %)  tussen de 20 en 39 jaar oud zijn. Ongeveer 54 % van hen verlaat het land omwille van economische redenen.

De buitenlandse Peruanen hebben dit jaar een recordbedrag van 4 miljard dollar gestort aan hun familie in Peru. Uit een rondvraag bleek dat 37 procent van hen elke maand stort, een 4-tal procent stort tweewekelijks.

 

Ik herinner je, Peru.

Ons verbaast het steeds dat ook binnen Peru vele families ver uit elkaar wonen. In Abancay heeft bijna iedereen wel familieleden in Cusco (op 4 uren van hier) of in Lima (op 16 uren van hier). Er wordt bijvoorbeeld gezegd dat er meer mensen uit Apurimac in Lima wonen dan in de regio zelf. De armoede en het terrorisme van de jaren ’80 en hebben ervoor gezorgd dat velen zijn weggetrokken.

Vaak wonen gezinnen gescheiden. Voor de kost. De vader heeft bijvoorbeeld een job in Abancay, maar de rest van het gezin blijft in Lima wonen. Dat zie je ook soms binnen de regio zelf. De vrouw van Vicente, een kennis, heeft als medische hulp werk gevonden in een afgelegen dorp en kan hoogstens enkele keren per jaar naar Abancay komen. Wegens de slechte verbindingen. Nancy, een schooljuf van Tarpurisunchis, gaat volgend schooljaar in een dorp in Andahuaylas werken. Dat is op meer dan 5 uren rijden van Abancay. En twee andere collega’s, Livia en Luis, werken de helft van hun tijd in Grau. Dat is eveneens op een 5-tal uur rijden van hier. Ver weg dus van vrienden en familie.

Peruanen zijn nochtans erg familiegebonden mensen. Ze proberen daarom altijd wel in contact te blijven met de achtergebleven familie. De zus van een collega woont in de Verenigde Staten. Ze heeft een tijdje geleden een wasmachine betaald voor haar ouders. Om de 2 jaar komt ze af. En uiteraard houdt zij voortdurend contact via telefoon en internet.

De auteur van het artikel besluit dat de technologie het toelaat om de vele kilometers tussen families te overbruggen. Maar tot hiertoe is er nog geen enkele webcam die de warmte van een knuffel kan overbrengen.

(Bron: Caretas, nr. 2007, 20 december 2007)

Stijn

Anneleen, Nancy en Bettsy (leerkrachten lagere school)

Anneleen heeft haar laatste lessen gegeven in de lagere school van Tarpurisunchis. Vlak voor Kerstmis was het erg druk om alles afgerond te krijgen. Er moesten nog thema's afgewerkt worden. De uitreiking van certificaten. Een afscheidsfeestje van de kinderen. En op de laatste dag zijn er traditioneel de optredens van de kinderen voor de ouders. Als de school in maart hervat, zullen we niet meer in Abancay zijn...

Stijn

Welke zijn de meest positieve gebeurtenissen van afgelopen jaar voor Peru?

- De selectie van Machu Picchu als Wereldwonder (68 %)

- De solidariteitsacties met de slachtoffers van de aardbeving (50 %)

- De goedkeuring van het TLC = vrijehandelsakkoord met de VSA (41 %)

- De succesvolle deelname van de -17jarigen aan de wereldbeker voetbal  (31 %)

- De uitwijzing van Fujimori (27 %)

Welke zijn de meest negatieve gebeurtenissen van afgelopen jaar voor Peru?

 - De hogere prijzen van de brandstof en sommige voedingsmiddelen (52 %)

- De aardbeving van 15 augustus (44 %)

- De corrupte ambtenaren die zich wilden verrijken na de aardbeving (39 %)

- De schandalen in het parlement (27 %)

- De verkeersongevallen (23 %)

Commentaar bij het artikel: over afwezige thema's...

'Ander belangrijk thema waar haast geen vooruitgang is geboekt en dat niet in de bevraging voorkomt, is de nationale onderwijshervorming. Buiten de veelbesproken leerkrachtenevaluatie in het begin van het jaar, is er geen enkele vooruitgang op het gebied van onderwijs. Ook niet op vlak van haar begroting, die blijft steken op 3 procent.'

Technishe fiche: In opdracht van de krant 'El Comercio' ondervroeg 'Apoyo Opinión y Mercado SA' 1.017 personen tussen 18 en 70 jaar, representatief voor het hele land. De bevraging vond plaats tussen 12 en 14 december 2007. Foutenmarge: ong. 3,1 %. Betrouwbaarheid: 95 %.

-         ‘José Gabriel, laat de computer nu, de minibus is er bijna en je hebt nog niet ontbeten!’, zegt zijn moeder terwijl ze de microgolfoven opent om er een warm appelsiensapje uit te halen.

-         ‘Mama, ik sta op het punt om te winnen tegen mijn vriend uit Tibet!’

-         ‘Maar jongen, laat hem met rust. Je weet toch dat hij rond dit uur al moet slapen!’

José Gabriel haast zich om te ontbijten. Net voordien is het alarm afgegaan. Zijn vader programmeert dit steeds met de muziek van ‘Reis naar de sterren’. De jongen doet zijn thermische jas aan, hij heeft hem in de supermarkt van zijn dorp gekocht. Buiten vriest het immers 6 graden onder nul. Hij doet zijn muts van alpaca aan, neemt afscheid van zijn mama en loopt naar de bus.

- ‘Allinllanchu’ (goedendag – in het Quechua), groet hij de chaufeur, Richard Quispe. Toen die man werd geboren, in het begin van de eeuw, was het nog gebruikelijk dat de ‘campesino’s’ Engelse namen kregen.

Het busje pikt nog andere kinderen in de hoogvlakte op en rijdt naar de school. Hij hangt zijn jas aan de kapstok. De haken bevinden zich op een aangepaste hoogte voor kinderen van 8 jaar. Tussen alle typische Andesgezichtjes, zijn er ook twee blanke kinderen. Ze zijn uit Lima toegekomen voor een uitwisselingsproject. Om hun Quechua te verbeteren en om 2 à 3 maanden zon te krijgen. Het eerste lesuurtje gaat over de geschiendenis van Peru. In het Quechua herinnert de leerkracht aan de taak van de kinderen:

-         ‘Jullie moeten nagaan hoe het leven van jullie ouders was.’

-         ‘Mijn mama vertelde dat er in haar tijd geen verwarming was’, zegt José Gabriel.

-         ‘Er was ook geen licht of zonneënergie’, zegt Kusi.

-         ‘Er waren geen toiletten in de huizen’, voegt Cahuide toe.

-         ‘En geen vuilniswagen’, laat Ollanta weten.

-         ‘Het is waar, kinderen’, zegt de juf. ‘Het leven was toen erg moeilijk voor de campesino’s. Maar wat denken jullie? Was het toen voor iedereen zo moeilijk?’

-         ‘Natuurlijk niet’, zegt Inti, het slimste meisje van de klas. ‘In de steden aan de kust leefden de mensen veel beter. Sommigen hadden huismeiden uit de Andes, die ze heel slecht behandelden.’

-         ‘Die moesten ‘mijnheer’ zeggen en spreken met ‘u’, voegt José Gabriel toe.

-         ‘Ik ben naar een museum geweest’, zegt Sinchi, een van de kinderen uit Lima. ‘En daar kan je als bezoeker een schort aandoen, zoals vroeger de huismeiden deden.’

-         ‘En hoe waren de publieke scholen van jullie ouders?’

-         ‘Er was geen warm water en geen wc-papier op de toiletten’, verklaart Ollanta.

-         ‘Soms waren er ook geen toiletten’, preciseert Ayar.

-         ‘Mijn ouders zeggen dat ze meerdere uren moesten wandelen naar hun school, maar dat moet toch gelogen zijn. Ze zouden toch omkomen van de kou’, roept Huascar.

-         ‘Mijn mama en papa zeggen dat ook’, laat Kusi weten. ‘Waren er toen geen bussen?’

-         ‘Wat stom! In plaats van te wandelen hadden ze toch ook thuis kunnen blijven en via internet studeren’, geeft Cahuide aan.

-         ‘Maar er was geen internet in de huizen!’, beweert Inti.

-         ‘Een vraagje’, zegt Micaela, een meisje uit Lima. ‘Ik heb gehoord dat er toen ‘privéscholen’ waren? Wat was dat eigenlijk?’

-         ‘Wel, de ouders betaalden opdat hun kinderen onderwijs zouden hebben’, legt de juf uit. ‘Je moest in die tijd ook betalen voor medicijnen in de ziekenhuizen.’

Het wordt stil in de klas. Dat gebeurde eerder al als het over dit onderwerp ging. Niemand wil zeggen wat iedereen denkt. Beetje bij beetje lukt het Cahuide om onder woorden te brengen:

-         ‘En wat gebeurde er als iemand geen geld had?’

Niemand reageert omdat het iedereen beseft.

-         ‘Wat ik niet begrijp’, signaleert José Gabriel, ‘is waarom men in Lima fonteinen en grote werken bouwt. En dat het blijkbaar niemand interesseerde dat hier mensen stierven van honger of kou.’

-         ‘Juffrouw, hoe is dat allemaal veranderd?’, vraagt Kusi.

-         ‘Waarom behandelt iedereen elkaar nu als mensen?’, werpt Huascar op.

-         ‘Wat gebeurde er eigenlijk?’, dringt Cahuide aan.

-         ‘Waarom ween je?’, vraagt Chaska. Ze ziet een traan rollen over de wang van de juf.

-         ‘Kinderen, ik ween omdat ik me zelf heel goed herinner hoe wij hebben  afgezien. Het leek toen wel alsof het toen niemand interesseerde.’

Auteur: Wilfredo Ardito (vertaalde tekst)

Een van de activiteiten die ik niet heb opgenomen in de verslaggeving voor Volens, is verslagen maken. Dat is nochtans belangrijk. Op het einde van het jaar of een programma (zoals nu: 2003 - 2007) moeten tientallen verslagen geschreven worden. Dat is niet altijd het meest interessantste werk, maar wel nodig en noodzakelijk. Ik wil de bloglezer eens laten meekijken naar dit stukje van de ontwikkelingssamenwerking. Hoe ziet zo een fiche eruit? Het voorbeeld hieronder is een samenvatting van wat ik als coöperant de laatste 2 jaren gedaan heb.

Verantwoording van de inzet van de coöperant:

Specifieke bijdrage van de cooperant aan de resultaten van het project. 

De cooperant was reeds in 2005 geselecteerd, maar zijn reis werd uitgesteld naar het begin van 2006 vanwege visumproblemen voor Peru. De resultaten van het logisch kader en de activiteiten zijn in samenspraak met de coöperant aangepast in de loop van 2006 nadat hij bij ons aan het werk is gegaan. 

Resultaat 1: We zijn erin geslaagd om een moderne modelbibliotheek voor de regio op te starten in de Provinciale hoofdstad van Abancay. 

De coöperant heeft in overleg met de directie van Tarpurisunchis en de verantwoordelijke van de gemeente de ruimtes voor de modelbibliotheek uitgetekend. Hij heeft vernieuwende elementen in de praktijk gebracht (kinderruimte, leeshoek, informatica, werkruimtes). Hij heeft zowat alles in verband met de inrichting gepland en georganiseerd. Hij gaf impulsen aan de vorming van het personeel en werkte mee het bibliotheekbeleid uit (documenten, reglement, ideeënbus, veiligheid). De coöperant heeft het idee van de kinderruimte uitgewerkt en vond een manier om de informaticaruimte in de praktijk te brengen. Bij het classificeren en organisatie van de boeken en andere bronnen gaf hij soms organisatorische, soms inhoudelijke ondersteuning.  

Resultaat 2: Er is een strategie uitgewerkt die de communicatiemedia betrekt bij de onderwijsveranderingen en de sociale mobilisering en versterking van de regionale eigenwaarde.

De coöperant heeft in overleg en binnen het kader van het Regionaal Educatief Project een globale communicatiestrategie uitgewerkt. Hij heeft voor de condities gezorgd dat het personeel (algemeen en de nieuwe communicatieverantwoordelijke specifiek) zich heeft kunnen bekwamen in kwalitaitieve communicatie. Op het vlak van uitrusting heeft hij ons vooruit geholpen. De coöperant heeft contacten gelegd en materialen uitgewerkt voor fondsenwerving in het Noorden (Europa). Hij heeft netwerken gecreëerd in binnen-en buitenland. Hij heeft reeds diverse mediaproducten uitgewerkt en laten uitwerken, die ook in de media zijn verschenen. Onder zijn leiding hebben meer dan 30 jongeren uit de regio een basisopleiding ontvangen in verband met ‘sociaal geëngageerde journalistiek’.

Resultaat 3: Tarpurisunchis kan rekenen op ondersteuning voor zijn nieuwbouw en er zijn institutionele contacten gelegd die de doelstellingen helpen bereiken. 

De coöperant heeft een globale planning voor netwerking en fondsenwerving opgesteld en uitgevoerd. Hij heeft vele (warme en blijvende) contacten gelegd met individuen, (inter)nationale bedrijven en organisaties. Dit heeft geresulteerd in diverse typen hulp en samenwerking, en dit zowel financieel, als op het vlak van advies en werkkracht. Hij heeft ook de nodige hulpmiddelen uitgewerkt: projectdossiers, presentaties, folders, postkaarten/fotokaders, fondsensite,… Het concept van de website voor Tarpurisunchis is in overleg met de directie door hem voorgesteld en uitgewerkt. Hij heeft ook impulsen gegeven in verband met de realisatie van de nieuwbouw, bijvoorbeeld voor het sociale, ecologische en pedagogische luik. 

Resultaat 4: We kunnen rekenen op een creatieve, gekwalificeerde ploeg van professionelen die gemotiveerd werken aan een regionale onderwijshervorming in een instelling met een geoptimaliseerd beleid en betere organisatie. De coöperant heeft de vorming van het personeel georganiseerd: diverse lessen Quechua, grafische vormgeving, websitebuilding en audiovisuele productie. Hij stond de directie bij in kwaliteitszorg, een betere organisate, planning, evaluatie en interne communicatie. Hij was samen met de andere coöperant verantwoordelijk voor interne discussie- en informatiemomenten, bijvoorbeeld rond ‘interculturaliteit’ en ‘persoonlijke en institutionele organisatie’. Hij heeft diverse kritische, constructieve voorstellen uitgewerkt en toegepast op het vlak van de regionale onderwijshervormingsprocessen: het curriculum, de vorming van verantwoordelijken in onderwijs en leekrachten in het algemeen; de bibliotheken en de leerlingenbevraging.

Specifieke bijdrage van de coöperant aan de partnerorganisatie:

De coöperant heeft een methodologische bijdrage geleverd aan het onderwijshervormingsproces. We hebben meer dan verwacht en gehoopt hulp ontvangen bij de uitbouw van alternatieve en vernieuwende bibliotheken, het uitwerken van campagnes (in Quechua) en televisieprogramma´s ivm educatieve thema´s, input bij het uitwerken van onderwijsprogramma´s (bijscholing onderwijsverantwoordelijken, mediatraining voor jongeren,...), participatie en bevragingen van studenten en ouders, internationale uitwisseling en ondersteuning in relatie met het Noorden. Naast de voorgeschreven opdrachten heeft de coöperant zijn plaats verdiend door het vertrouwen en het respect van zijn medewerkers te winnen. Dat heeft er mede voor gezorgd dat de invloed en de bijdrage van de coöperant ook voelbaar was op vlak van attitudes. Door de aanwezigheid van de coöperant zijn de collega's punctueler, organiseren ze zich beter, werken ze harder, zijn ze zelfstandiger en komen ze meer op voor hun rechten. De directie is van de invloed overtuigd door de soms 'andere kijk'. Er zijn weinig mensen in de regio die die rol (kunnen) uitoefenen.

Ondanks het feit dat er in de regio haast geen vergelijkbare initiatieven zijn, is de coöperant er toch in geslaagd zinvolle linken te leggen met andere Volens-partners, zoals: Kukulinay, CBC en Capirona. Hij heeft telkens actief deelgenomen aan regionale activiteiten en ontmoetingen met Volens en nodigde onlangs nog de hele ploeg van Amans 1 uit voor een samenkomst in Abancay. Hij droeg bij aan studieuitstappen en uitnodigingen van vrijwilligeres en specialisten.

Specifieke bijdrage van de coöperant aan de opbouw van netwerken en synergieën

In verband met de netwerking en fondsenwerving zocht de coöperant banden met bestaande en nieuwe contacten in Lima en smeedde hij nieuwe contacten met organisaties in Cusco en Europa. Ook in verband met de bouw zelf zijn synergieën gevonden met specialisten ecologie en organisaties in verband met bouwwerken. We ontvangen steun van minstens 15 organisaties.In verband met het communicatieproject legde de coöperant contacten met organisaties en bedrijven in Lima, Cusco, Apurímac en het buitenland (technische hulp, vorming, uitwisseling van producten,…). We hebben akkoorden met een 10-tal organisaties.

Op het vlak van de educatieve processen, zoals het curriculum, heeft de coöperant linken gelegd tussen Peruaanse en Vlaamse onderwijsinstanties en individuen. Er zijn met zijn hulp een 20-tal vrijwilligers gevonden. De coöperant nam actief deel aan evementen van ENIEX (Apurimac), een organisatie van buitenlandse coöperanten en ontwikkelingsorganisaties die in Apurimac werken.  Hij heeft ook steeds in Abancay gezocht naar synergieën, het filmprogramma met de Grupo Chaski is daar bijvoorbeeld een resultaat van.

Specifieke bijdrage van de coöperant aan ontwikkelingseducatie in het Noorden

We gaan ervan uit dat de bekomen resultaten duurzaam zijn omdat ze zijn bekomen op basis van de ontwikkeling van lokale capaciteiten en participatie. Ze zullen dus meegaan in de tijd. De veranderingsprocessen zijn, in het kader van de decentralisatie, zo succesvol omdat ze gebaseerd zijn op de actieve deelname van de regionale actoren.  Op het niveau van de regionale samenleving rekenen we erop dat op die wijze het nieuwe Regionale Onderwijs Project stabiele en duurzame akkoorden en indicatoren oplevert en dat het op termijn gefinancierd wordt door lokale middelen.

Wat betreft de ‘netwerking en fondsen’ beklemtonen we dat de relaties van vriendschap en uitwisseling zoeken en niet alleen het directe profijt of het ontvangen van materieel voordeel. We wensen vriendschapsrelaties op te bouwen. Op deze wijze  hopen we netwerken te bouwen die wederzijdse banden smeden tussen burgers, instellingen,...

Hoe zien coöperanten (van Volens) eruit?  Bekijk de mensen met een kadertje rond hun hoofd. De anderen zijn vertegenwoordigers van lokale partnerorganisaties, werknemers van het regionaal kantoor en vrijwilligers. De foto werd in Santa Cruz (Bolivië) genomen tijdens een regionale bijeenkomst in oktober.

12 december 2007 (MO) - Ex-president Fujimori van Peru werd voorbije dinsdag veroordeeld tot zes jaar gevangenis en een geldboete van 92.000 dollar. Dat is een peulschil in verhouding tot de beschuldigingen van corruptie, machtsmisbruik en repressie tijdens zijn regeerperiode van 1990 tot 2000. Volgens Salomon Lehrner, ex-president van de Waarheids- en Verzoeningscommissie die het geweld in de jaren 1980- 2000 onderzocht, speelt dit verleden Peru nog steeds parten.

Vele misdaden blijven vooralsnog ongestraft. Volgens Lehrner is er zelfs een nauwe band tussen de formeel socialistische president Alan García en Alberto Fujimori, hoewel ze in theorie politiek lijnrecht tegenover elkaar zouden moeten staan.

Voor het Hooggerechtshof van Lima is ex-president Fujimori gisteren schuldig bevonden aan het verwijderen van controversiële video- en audiocassettes uit het appartement van de vrouw van zijn vroegere medewerker en hoofd van de inlichtingendienst Vladimir Montesinos.

Fujimori is hiermee het eerste staatshoofd in Peru dat berecht wordt voor misdaden, gepleegd tijdens de uitoefening van zijn ambt. Maar de straf valt licht uit in verhouding tot de beschuldigingen. De ex-president wordt er ook van verdacht verantwoordelijk te zijn voor twee massamoorden door doodseskaders, waarbij 25 mensen het leven lieten. Dat was begin de jaren ’90 in de strijd tegen de guerrillabeweging Lichtend Pad. Maar hij ontkent die beschuldiging waarvoor hij dertig jaar gevangenis kon krijgen.

Nog aanklachten 

Er lopen trouwens nog aanklachten tegen Fujimori over tal van corruptieschandalen, begaan in samenwerking met Montesinos. In 2000, toen de grond onder zijn voeten te warm werd, vluchtte Fujimori naar Japan, het land van oorsprong van zijn familie. Van daar keerde hij terug naar Chili, om van dichterbij de verkiezingen van juni vorig jaar te kunnen beïnvloeden. Zijn dochter Keiko was immers één van de presidentskandidaten die behoorlijk goed scoorde. Tegen zijn verwachtingen in werd hij een paar maanden geleden vanuit Chili aan Peru uitgeleverd.  

Volgens Salomon Lehrner, ex-president van de Waarheids- en Verzoeningscommissie, is er vijf jaar na het publiek maken van dat rapport nog een lange weg te gaan om de wonden te helen en de nodige lessen te trekken. Dat rapport bracht aan het licht dat de twee decennia van geweld (1980 – 2000: tussen 1980 en 1990 werd Peru verscheurd door het geweld van het Lichtend Pad, tussen 1990 en 2000 door het repressieve geweld van het Peruaanse leger dat het Lichtend Pad onder controle wilde krijgen ) dubbel zoveel slachtoffers gemaakt had dan men had verwacht: 70.000 mensen werden in die periode gedood of vermist.

En 75 procent van die slachtoffers waren indianen, de bevolkingsgroep die in Peru tussen de 35 en de 40 procent uitmaakt maar die nog steeds ongezien en ongehoord is. ‘We hebben vooral naar de ervaring van Guatemala gekeken, om te zien hoe je met zo’n situatie omgaat, omdat dit land ook een groot percentage indianen telt, die in de jaren van geweld het slachtoffer werden’, vertelt Lehrner. ‘In vergelijking met Guatemala zijn we misschien een heel klein beetje verder gevorderd.

Er is een wet goedgekeurd over herstelrecht aan individuen en gemeenschappen, en beetje bij beetje is men die aan het toepassen op materieel vlak. Maar het rapport vroeg ook moreel herstel, door het oprichten van gedenktekens. Op dat vlak staan we vanwege de staat nergens. Alleen de civiele samenleving heeft op dit vlak initiatieven genomen. Bovendien spreekt men over “de slachtoffers van het terroristisch geweld”, waarmee men al diegenen uitsluit die slachtoffer werden van het geweld van de staat, de doodseskaders en paramilitaire groeperingen.’ 

Alan García, die aan de macht was van 1985 tot 1990, toen Fujimori hem opvolgde als president, heeft ook een zware verantwoordelijkheid in die geschiedenis van geweld maar wil liever alle potjes gedekt houden. Toen hij pas aan de macht kwam, in juli vorig jaar, wilde hij zelfs de doodstraf terug invoeren. Die maatregel zou tot gevolg hebben dat Peru uit het Inter-Amerikaans Pact voor de Rechten van de Mens zou gezet worden.

García heeft namelijk schrik dat hij voor dit Inter-Amerikaans Hof ter verantwoording zou geroepen worden. Internationaal verzet van mensenrechtengroeperingen tegen zijn pleidooi voor de doodstraf veegde hij ongeïnteresseerd van tafel. Hij heeft de idee wel opgeborgen toen eenmaal de EU ermee dreigde de hulpprogramma’s te herzien. Alan García, net als Fujimori en andere hooggeplaatste politici en militairen, doen er alles aan om de potjes uit het verleden gedekt te houden en om elkaar te beschermen met de instrumenten van de politieke macht.

‘Het probleem in Peru, zoals ook in andere landen van Latijns-Amerika, is de fascinatie voor het uniform, voor ‘de man met de broek’, de “caudillo”. García is wel geen militair, maar het is wel een caudillo van formaat, die zijn eigen ministers in het publiek kleineert,’ aldus Lehrner. Rechts populisme en links populisme liggen dan vaak heel dicht bij elkaar, zoals in de twee ambtstermijnen van García duidelijk wordt.

Hoe weinig García begrepen heeft over de diepe wonden van de Peruaanse samenleving en over het geworstel met racisme en discriminatie van de inheemsen, laat hij nog eens goed zien met zijn recente wetsontwerp. Dat moet het voor buitenlandse bedrijven makkelijker maken gronden van indiaanse gemeenschappen op te kopen. Een wetsontwerp dat radicaal ingaat tegen de eisen die deze gemeenschappen naar voor schoven bij de tweedaagse nationale staking van juli.

Auteur: Alma De Walsche (MO)

18 ngo’s krijgen onvoldoende na externe screening

7 december 2007 (MO) - Een groot deel van de Noord-Zuidngo's liet zich begin dit jaar screenen door consultancybedrijf PricewaterhouseCoopers. Doel was om te kijken of de ngo's voldoen aan de criteria voor programmafinanciering van de federale overheid. De resultaten daarvan –die zowel de sterktes als zwaktes van de ngo’s tonen– zijn alvast te bekijken op de website van 11.11.11, de koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging.

De federale administratie voor Ontwikkelingssamenwerking DGOS voerde de laatste jaren een aantal veranderingen door in zijn subsidiesysteem voor ngo’s. Naast een jaarlijks actieplan moeten ngo’s voortaan ook project- en/of programmasubsidies aanvragen. En het is vooral dat laatste dat extra controle vergt. Programmasubsidies worden immers meteen voor een periode van drie jaar toegekend.

Begin dit jaar lieten 76 Belgische ngo’s zich door een extern evaluatiebureau, PricewaterhouseCoopers, evalueren. PwC keek na of de ngo’s  in aanmerking konden komen voor een programma-erkenning.

Naast een administratieve controle, analyseerde PwC de zelfevaluatie die ngo’s dienden te maken en checkte die op realiteitszin en haalbaarheid. Consultanten van PwC brachten ook bezoeken aan 150 activiteiten van ngo’s, verspreid over 15 verschillende landen in het Zuiden.

PwC keek naar criteria in vier domeinen: financiële autonomie, transparantie, actiebeheer en doeltreffendheid. De screening geeft in elk geval een goed idee waar ngo’s goed en minder goed in scoren. Zwak punt bij uitstek is dat teveel ngo’s financieel afhankelijk zijn van slechts één financieringsbron: DGOS. Bovendien neemt die afhankelijkheid alleen maar toe. Wat evaluatie betreft, kunnen een aantal ngo’s het ook beter doen. De sector doet te weinig interne controles en mist de knowhow en de instrumenten om zijn eigen doelstellingen efficiënt te meten. Dat is een bekend pijnpunt, ook bij de Bijzondere Evaluator van Ontwikkelingssamenwerking, de evaluatiedienst binnen Buitenlandse Zaken. Dat moet prioriteit worden, zegt Dominique de Crombrugghe. ‘Na de aantijgingen die de ngo’s naar hun hoofd geslingerd kregen, zijn wij hen wel degelijk een efficiënt en systematisch evaluatiesysteem verschuldigd’, reageerde hij na de controverse rond het “goededoelenboek” van Thierry Debels.

Ngo’s doen het wel goed wat betreft betrouwbare rapportering over hun partnerwerking en communicatie naar de achterban. Over het algemeen zijn ngo’s goede planners, en streven op een efficiënte manier kwaliteitsbeheer na. In financieel beheer doet de sector het ook goed. De begrotingen van ngo’s zijn evenwichtig, ze zijn voldoende solvabel en beschikken over voldoende liquiditeiten.

18 ngo’s kregen een onvoldoende door PwC en dus ook geen programma-erkenning van DGOS. De andere 58 organisaties voldeden wel aan de criteria en kregen groen licht van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking.

Auteur: Tine Danckaerts (MO)

Het volledige rapport en de lijst van organisaties die het gehaald hebben, bijvoorbeeld Volens, vind je op de site van www.11.be. Zie hier.

En op de site van De Standaard vind je nu ook een interessant dossier over ontwikkelingssamenwerking, met onder meer de onderstaande 10 algemene conclusies:

> Elke Belg geeft jaarlijks 156,17 euro (waarvan 149 euro belastingsgeld) aan ontwikkelingshulp.

> Ontwikkelingssamenwerking in België lijdt aan versnippering.

> Kleine ngo's die alles willen doen, zijn zwakke schakels in ketting.

> Emotionele communicatie loont voor ngo's.

> Zonder media staan ngo's nergens.

> Financiële transparantie van ngo's kan beter.

> Belgische bilaterale hulp is niet efficiënt genoeg.

> Projecten leiden niet tot ontwikkeling.

> Meer en meer burgers worden zelf ontwikkelingshelper.

> Parlement heeft te weinig interesse voor sector.

Het grootste deel van de ommuring is afgerond. De ruwbouw van het administratief gebouw is klaar. Dat zie je hierboven links op de foto. En rechts onder merk je dat er op dit moment aan de kleuterschool wordt gewerkt. 

Er zijn onlangs nog enkele sommen gestort en beloofd van individuele mensen en organisaties, bijvoorbeeld: COV Land van Waas, Yellow Brick Road en Provincie Limburg. Daarmee zouden we nu uitkomen op een totaalbedrag van 45.560 euro. Dat is nog niet voldoende om alle bovengenoemde werken af te ronden. Aan lonen van werknemers betalen we weinig, maar de bouwmaterialen zijn hier relatief duur. Een klaslokaal van 8 x 8 meter kost al vlug 10.000 euro. We blijven echter van verschillende kanten steun ontvangen. De werken vorderen naargelang. Niet alleen uit België komt er ondersteuning, ook al eens uit Lima en Cusco. Hoewel het moeilijk is vanuit Peru zelf fondsen te verkrijgen, blijf ik aandringen. Bijvoorbeeld bij de betere hotels in Cusco. Hotel San Agustin heeft intussen beloofd te zullen samenwerken. En de mensen hier ter plaatse? Wel, we organiseren binnenkort een tweede 'faena', een dag vrijwilligerswerk met de ouders op de bouwwerf...

Stijn 

Voor elk kind een broodje in een plastiekje van de overheid.

De Peruaanse overheid levert elke dag een broodje en een glas melk aan de  kinderen van de publieke scholen. Wat is de bedoeling? Door een ontbijt te geven, wil men dat de kinderen meer aandacht hebben en beter kunnen leren. Met een hongerige maag is dat moeilijk. En door voedsel uit te delen, hoopt de overheid ook dat de kinderen meer naar school komen. Een goed voedselprogramma dus?

Een onderzoek van Grade (Grupo de Análisis de Desarrollo) resulteerde in de volgende conclusies:

- Het verbetert het dieet van de leerlingen en op korte termijn verhoogt de geheugencapaciteit.

- De aanwezigheid van de kinderen op school is toegenomen.

- De werktijd in de klas is verminderd.

- Uiteindelijk is de impact beperkt op vlak van educatief rendement en de lichamelijke groei van het kind.

Lidia Salazar, directrice van de publieke, lagere school Rosario in Abancay, is voorstander van het voedselprogramma: 'Kinderen komen hier op school toe zonder te hebben ontbeten. Dit broodje is erg voedzaam. Het is wel zo dat we sinds vorige week geen melk meer krijgen. Rond kerstmis zou dat terug ingevoerd worden.'

Isabelle De La Cruz, schooldirectrice van Tarpurisunchis: 'Op zich vind ik zo'n programma wel goed. Maar het zou maar een aanvulling mogen zijn. Hier op school moeten we aan de ouders vertellen dat wat wij zelf voormiddag geven eigenlijk geen ontbijt is, maar een extra'tje. Sommige kinderen krijgen 's morgens niets omdat de school hen later die ochtend een hapje geeft. En ik vind ook dat er goed moet nagedacht worden over wat men aan de kinderen geeft. Om een voorbeeld te geven: mij lijkt het belangrijk dat men in deze regio eerder tarwi en quinoa geeft dan rijst.'

In Rosario verkoopt men tijdens de speelpauze ook aardappelen. Kinderen kopen een gekookte aardappel met een pikant sausje voor 2,5 eurocent.

Stijn

In Peru leven bijna 13 miljoen indianen op een totale bevolking van 28 miljoen. In sommige streken behoort 80 procent van alle grond collectief toe aan indianengemeenschappen. Tot 1990 konden inheemse gronden helemaal niet verhandeld worden. Volgens de huidige wetgeving moet twee derde van een plaatselijke inheemse gemeenschap instemmen met de verkoop of het verpachten van gemene gronden. Het nieuwe wetsontwerp vermindert dat aandeel tot 50 procent plus één stem.

Volgens president García hebben kleine boeren niet de opleiding en niet de nodige middelen om het maximum uit hun gronden te halen. Buitenlandse investeerders kunnen voor een grotere toegevoegde waarde zorgen, door grotere landbouwbedrijven op te richten of bodemrijkdommen boven te halen.

Het wetsontwerp past in de strategie van de Peruaanse regering om tegen 2011 voor 7 miljard euro investeringen aan te trekken in de mijnbouwsector.

"García probeert het kapitalistische model te versterken door de regels voor investeerders verder te versoepelen”, oordeelt José de Echave, een econoom van de Peruaanse ontwikkelingsorganisatie CooperAcción. "Dit zal op het platteland zeker tot verzet en conflicten leiden”, voorspelt Sinesio López, professor sociologie aan de Katholieke Universiteit van Peru. Volgens López komen niet alleen de collectieve rechten van inheemse gemeenschappen in het gedrang, maar ook hun culturele wortels en de organisatie van hun samenleving.

Jaime Cáceres, de voorzitter van de Peruaanse Federatie van Privéondernemingen, is dan weer vol lof over het initiatief van de president. Volgens hem is het de juiste manier om de productiviteit in het land aan te zwengelen.

Veel redenen tot klagen hebben de Peruaanse ondernemers niet over deze regering. Volgens de ngo CooperAcción steeg in de Peruaanse Andes de oppervlakte van gebieden waarvoor mijnbouwmaatschappijen concessies kregen van zeven miljoen hectare in 2002 tot 13,2 miljoen hectare dit jaar.

Auteur: Milagros Salazar (MO)

(bron: vrt - Radio 1)

Dennis en ik waren enkele dagen voor het werk in Andahuaylas en Chincheros,  provincies van Apurímac.  Met twee bedoelingen: informatie verzamelen voor de virtuele cataloog over Apurímac en contacten leggen voor ons communicatieproject, de 3-jarige journalistenvorming 'Periodismo Social'. We spreken op de 'plaza de armas' af met Luis Rivas, een leraar die veel doet bewegen in de provincie.

Typische scene aan de 'plaza de armas' van Andahuaylas: in een lange rij wachten tientallen campesina's voor de bank. Bovenaan op de foto zie je werkjes van de kinderen van Kukuli, een alternatieve school waar we contact mee hebben.

Of wij ook willen geïnterviewd worden? Dennis en ik mogen in ons beste Spaans getuigen over de opleiding van 30 jonge journalisten. Na ons interview verloot Ronald, de radiojournalist, nog meer kalkoenworsten aan luisteraars en zijn programma is afgelopen. Hij is bereid om mee te werken aan onze opleiding. We kunnen bijvoorbeeld gebruik maken van zijn studio. Hij vertelt ons dat er veel drugsgelden omgaan in de streek. Een vierkante meter grond kost er minstens 100 dollar. Dat is duurder dan in Lima. In Abancay vind je met een beetje geluk een terrein aan 5 dollar per vierkante meter.

Ronald in gesprek met een campesina. Het radioprogramma is een vlotte aaneenschakeling van interviews, nieuwsberichten en telefoontjes met het publiek. Uniek voor de streek. De studio is eenvoudig, maar beschikt over vrij moderne apparatuur.

Met of zonder drugsgelden, merken we dat Andahuaylas erg dynamisch is. De winkels en restaurantjes zien er hipper en frisser uit dan Abancay. Op sociaal vlak worden ook veel initiatieven genomen. Tarpurisunchis is de motor achter het ‘Regionaal Educatief Project’. Maar het ritme dat de regio hen oplegt, is blijkbaar te traag. Andahuaylas heeft eigen bijscholingen voor leerkrachten opgestart. Er wordt gewerkt aan een provinciaal curriculum en men start zelf bibliotheken op. Daar zijn we getuige van...

Als je ‘in de campo’ bent, merk je dat aan de kinderen: verweerde en rode wangetjes, vuile en gescheurde kleren, soms zijn ze traditioneel gekleed. De meeste schoolkinderen zijn op terugweg naar huis als we toekomen. Begrijpelijk, het is al middag en als je nog 2 uren moet wandelen, dan roept de maag... Van het ministerie voor Onderwijs krijgen de schoolkinderen wel elke dag ontbijt: een melkproduct en brood. De directeur laat wel weten: 'Meer dan 60 procent is ondervoed'.

Na de plechtige toespraken van vertegenwoordigers van de stad, de school, het oudercomité, Dennis en ik (ja, we leren hier spontaan speechen) leidt de schooldirecteur ons naar een klaslokaal. Daar krijgen we een bord aardappelen, maïs en een stukje ‘cuy’ (cavia – een feestmaal in de dorpen) voorgeschoteld. Ik ben meer geïnteresseerd in wat er in de schoolbank zit en aan de muren hangt. Blijkt bijvoorbeeld dat als je de regels niet volgt, je een pak rammel riskeert.  

Om 18.30 uur hebben we een vergadering in Andahuaylas met een groepje jongeren dat willen deelnemen aan onze opleiding journalistiek. We moeten dus op tijd terug. Dennis en ik springen op de open ‘pick-up’ van de stad. We zijn die avond dus op tijd om onze plannen in verband met onze journalistenopleiding voor te leggen aan enkele leden van de ‘Red Chanka – comunicadores rurales’. Dennis geraakt geëmotioneerd door de motivatie van de jonge communicatoren en laat dat ook blijken. Inderdaad, als deze mensen het later voor het zeggen krijgen, dan gaat er wat veranderen in de streek.

In de 'bodega', de koffer, van de bus. Rederlijk comfortabel tukken op een matras, zoals ook de reservechauffeurs doen. Best niet te veel denken aan het feit dat je er opgesloten zit.

Westerse handelsbelemmeringen zijn een vrijgeleide voor conflicten in ontwikkelingslanden. Die stelling poneren onderzoekers Thomas Demuynck en Arne Schollaert van de vakgroep Sociale Economie (Universiteit Gent).

De onderzoekers stellen dat de jarenlange (over)subsidiëring van de westerse landbouwsector ervoor gezorgd heeft dat de vaak goedkopere westerse landbouwproducten in de derde wereld alle lokale landbouwproducten verdrongen hebben.

Dat zorgt op zijn beurt voor een teveel aan arbeidskrachten bij de lokale bevolking. Een deel van die economisch inactieven migreert wel naar de stad in de hoop daar een inkomen te kunnen genereren, maar in het achterblijvende deel schuilt volgens de onderzoekers het gevaar. Die achterblijvers vormen namelijk een veelal misnoegde en bijzonder gewillige rekruteringsbasis voor elke vorm van 'economische' activiteit.
Of het nu gaat om de ontdekking van een relatief waardevolle minerale grondstof of een charismatische figuur met al dan niet nobele motieven: bij gebrek aan tewerkstellingsalternatieven kan dit 'slapend' arbeidspotentieel volgens Demuynck en Schollaert eenvoudig geactiveerd worden.

Bron: HBVL, 30/12/07 

De wereldwijde organisatie SHN doet een oproep om projecten in te dienen die vanaf 2008 in het Noorden zullen kunnen plaatsvinden. SHN staat voor ‘South helps North’. Het is een verzameling van een 75-tal NGO’s en overheden uit Latijns-Amerika en Afrika die ontwikkelingsprojecten in het Noorden zullen opstarten.

Socio-culturele organisaties in Europa en de Verenigde Staten worden uitgenodigd om ontwikkelingsprojecten in te dienen. Deze initiatieven moeten vanuit het Noorden worden genomen, maar ze worden  vervolgens met deskundigheid vanuit het Zuiden begeleid en opgevolgd. Er is ook ondersteuning voorzien van een netwerk van plaatselijke allochtonen, specialisten die nog niet al te sterk zijn beïnvloed door de Westerse gebruiken en gewoonten.

-         Basisvormen van sociale omgang: elkaar groeten, interesse tonen voor elkaar.

-         Verfijnde vormen van sociale omgang: aandacht voor het welbevinden van de ander, respect hebben voor mekaar, liefdevol met elkaar omgaan, fysieke contacten en knuffelen.

-         Solidariteit onder generaties (met speciale aandacht voor oudere generaties) en de mentale toestand van de jonge  generatie (problematiek van overdreven ‘pampering’, gebruik van artificiële genotsmiddelen,…).

-         Geluksmeter: leren luisteren naar eigen gevoelens, ontwikkelen van buikgevoel, gelukkig zijn, lachen en plezier hebben.

-         Programma’s voor op het werk: collega’s als vrienden zien, leren spreken over persoonlijke zaken,…

-         Onthaasting in de praktijk: rustig worden en leren genieten van niets te doen.

-         Algemene contacten: leren vertrouwen hebben bij (eerste) informele contacten, niemand uitsluiten, bestrijden van eenzaamheid.

-         Bestrijding van afwijkend en overdreven consumptiegedrag.

Objectieven

Demba Saibadou, voorzitter van ‘South helps North’, somt de beoogde resultaten op: ‘We willen de hoge zelfmoordcijfers in het Noorden bestrijden en streven naar minder psychologische problemen die zich uiten als depressies, agressie en afwijkend gedrag. Verder hopen we ook wat te doen aan wat wij ‘compensatieverschijnselen’ noemen, zoals het overdreven consumptiegedrag. We zijn ons in het Zuiden meer en meer van bewust van onze eigen sterktes en dat wij dus ook iets te bieden hebben aan het Noorden. Daarom is dit initiatief onlangs opgestart. Op termijn creëren we meer bewustzijn en een daadwerkelijke solidariteitsgedachte. Een mogelijk uitvloeisel zou dan kunnen zijn dat mensen uit het Noorden bijvoorbeeld effectief 'fair-trade' producten gaan kopen.’

De ingediende voorstellen moeten weliswaar een theoretisch kader beschrijven, maar dienen heel concrete programma’s te bevatten. Saibadou licht mogelijke voorbeelden van activiteiten toe: ‘ training in omgangsvormen, positieve muziekterapieën (zingen en muziek beluisteren), intuïtieve dansopleidingen, ‘feel good’ gesprekken, workshops via de media, knuffelsessies, straatacties, training en maatregelen voor op het werk,…‘

De volgende thema’s komen niet in aanmerking: mensenrechten, gelijkheidprincipes, bestrijding van discriminatie en mishandeling. De projectvoorstellen moeten betrekking hebben op een aantal prioritaire landen in Noord-Europa en de Verenigde Staten. SHN zoekt duurzame projecten, maar reserveert ook een aanzienlijk budget voor noodhulp. Hiervoor wordt een gespecialiseerd team in het Noorden uitgebouwd. In extreme gevallen voorziet men ook een terapeutisch spoedverblijf in het Zuiden. Voor meer informatie: www.southhelpsnorth.org.  

Het initiatief van SNH is in de wereld van de ontwikkelingssamenwerking als een bom ingeslagen. Tal van personaliteiten uit de traditionele ontwikkelingslanden hebben zich al lovend uitgedrukt. Het is nog afwachten hoe er in het Noorden zelf zal worden gereageerd.

- Ban Ki-moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties: ‘Dit is nieuw en revolutionair. Het draait het traditionele denken in ontwikkelingssamenwerking volledig om.  Misschien kunnen we de huidige millenniumdoelstelllingen uitbreiden, met meer aandacht voor dit type hulp aan het Noorden.’

- Balaji Ghandi, een Indische psychiater en financier van SHN: ‘Het initiatief van SHN is zeer belangrijk. Het  kan zeer helend werken voor beide werelddelen. De landen in het Zuiden gaan zo beter hun eigenwaarde erkennen, de waarde van die 'immateriële grondstoffen', die ze in overvloed hebben. Het psychologisch effect van het kunnen geven is immers groot. Het proces van geven en nemen komt in evenwicht en dat is erg belangrijk. De mentale dominantie van de Westerse landen krijgt een tegengewicht.’

- President Lula van Brazilië en bezieler: ‘Wij zien deze ontwikkelingsprojecten graag deel uitmaken van een totaalaanpak. In de toekomst zouden intercontinentale verdragen kunnen gesloten worden die ook rekening houden met deze nieuwe vorm van uitwisseling. Op dit moment is er veel beweging rond de internationale handelsverdragen tussen de Verenigde Staten en Europa langs de ene kant en de landen in het Zuiden langs de andere kant. Denk bijvoorbeeld aan het TLC-akkoord dat een van deze dagen zal gesloten worden tussen Peru, Colombië en de VSA. Deze vrijhandelsakkoorden zijn haast eenzijdig gericht op het materiële. Ik stel voor dat we vanaf nu ook over niet-economische, immateriële verdragen onderhandelen. Dit zou ons land en de regio nieuwe, betere perspectieven geven op een evenwichtige relatie.

Sommige Latijns-Amerikaanse en Afrikaanse landen wachten dus graag nog even af alvorens ze nieuwe handelsverdragen sluiten. De presidenten van Cuba, Venezuela en Bolivië trachten deze dagen hun Afrikaanse collega’s voor de nieuwe logica te winnen.

Lula: ‘Dit neemt niet weg dat wij pleiten voor betere voorwaarden in de huidige verdragen, bijv. een aangepaste prijs voor materiële grondstoffen. Maar ook onze immateriële grondstoffen moeten erkend worden. We willen daar een juiste prijs voor. Ik pleit bijvoorbeeld voor een vaste wereldprijs per eenheid – ik noem het voorlopig bijvoorbeeld een ‘kilo’ vriendschap. Begrijp me niet verkeerd. Uiteraard zijn wij in eerste instantie voor het principe: je kan beter iemand leren vissen dan de vis te geven. Maar zelfs noodhulp heeft een prijs. Met deze taal hopen we dat de meest radicale kapitalisten ons ook beter zullen begrijpen.’

De actie van SHN situeert zich voorlopig nog in het kader van de traditionele ontwikkelingshulp, dat zou echter snel kunnen veranderen. Bedoeling is dat de nieuwe ‘grondstof’ ook werkelijk kan verhandeld worden. Er is daarvoor intussen een internationaal technisch team samengesteld. Dat moet de nieuwe eenheden en een nieuwsoortig meetsysteem determineren. De marktwaarde van een eenheid vriendschap, liefde, vertrouwen, genegenheid en respect moet vervolgens onderhandeld worden, zodat er in de toekomst een evenwichtige ruilhandel kan ontstaan tussen het Noorden en het Zuiden. Men is ook op zoek naar andere terminologie. Er wordt voorgesteld om het woord ‘cariño’** als eenheidsterm voor het ‘nieuwe product’ te gebruiken. En waarschijnlijk is de betekenis van het begrip ‘ontwikkelingslanden’ dan eveneens snel aan verandering toe. 

Stijn

** 'cariño' is een Spaans woord waar de juiste vertaling van ontbreekt in de meeste andere talen. 'Genegenheid' leunt er waarschijnlijk nog het dichtste bij aan als woord.

* Dit artikel is fictief. Voorlopig toch…

Het artikel staat op dit moment ook op de site van MO, 'Mondiaal Magazine' (www.mo.be). Kijk bij 'Wereldblog', 'Opinie' of 'Ontwikkelingssamenwerking'. 

Echt nieuw is dit nieuws niet, maar het gaat hier over andere bron...

Het laatste rapport van het 'Wereld Economisch Forum' (WEF) brengt verslag uit over een onderzoek in 131 landen. Peru staat op de laatste plaats voor de kwaliteit van het lager onderwijs en op de voorlaatste plaats voor wiskunde en wetenschappen.

Patricia Salas, voorzitter van de Nationale Onderwijsraad, reageert verbolgen over de resultaten van het WEF. 'We zijn erg bezorgd over het onderwijs, maar blijkbaar begrijpen we de onderwijsproblemen nog niet. Het gaat niet over kwantiteit, maar kwaliteit. Geloven we nog steeds dat we goed onderwijs kunnen leveren door dingen uit teksten of van het internet te herhalen? Om goed te onderwijzen, moeten we rekening houden met de wijze waarop mensen ideeën produceren.'

Salas bevestigt dat het land nieuwe materialen nodig heeft en dat de opleidingen van leerkrachten moeten veranderen. Ze geeft te kennen dat het onderwijssysteem volledig moet hervormd worden door de curricula te herwerken en de methodologieën te veranderen. 'Als deze maatregelen worden doorgevoerd, dan  zouden we de resultaten ten vroegste binnen 5 a 7 jaar kunnen zien', laat ze weten.

Caretas, een Peruaans nieuwsmagazine, heeft in de omgeving van Lima een aantal thema's voorgelegd aan 540 mensen. Alle vragen gingen over de toekomst...

- Hoe zal het onderwijsniveau zijn binnen 57 jaar? 

Heel hoog: 3,2 %

Hoog: 29, 7 %

Gemiddeld: 53, 5 %

Laag: 10,4 %

Heel laag: 3,3 %

- Zullen de scholen vervangen worden door internet?

Ja: 56, 4 %

Neen: 41,0 %

-  Welke universiteitsstudies zullen binnen 57 jaar het belangrijkste zijn? 

Geneeskunde: 16,5 %

Ingenieurstudies Systeembeheer: 10,4 %

Ingenieurstudies Electronica: 10,3 %

Internationale Relaties: 8,5 %

Biologie: 4,3 %

Communicatiewetenschappen: 4,2 %

Onderwijs: 4,2 %

Economie: 3,9 %

- Welk zal het belangrijkste probleem van Peru zijn binnen 57 jaar? 

Milieu: 26,0 %

Corruptie: 21,9 %

Werkloosheid: 11,3 %

Armoede: 10,3 %

Crisis van de waarden: 7,1 %

Drugshandel: 5,0 %

Centralisme: 4,3 %

Gebrek aan veiligheid: 4,2 %

Gebrekkig onderwijs: 3,1 %

Gezondheidszorg: 2,3 %

Terrorisme: 0,7 % 

- En welke problemen zullen definitief opgelost geraken?

1. Onderwijs

2. Armoede

3. Terrorisme

4. Gezondheidszorg

5. Veiligheid

6. Centralisme

- Zal er een nieuwe oorlog gevoerd worden met Chili? 

Sí: 57,1 %

No: 38,5 %

- Wat ontbreekt er u nog in dit leven?

Mij professioneel waarmaken: 21,7 %

Mijn kinderen die zich waarmaken: 13,4 %

Reizen naar het buitenland: 8,2 %

Bedrijfsleider zijn: 7,9 %

Mijn economische situatie verbeteren: 7,8 %

Een eigen huis hebben: 7,5 %

Werk hebben: 4,8 %

Een kind hebben: 3,5 %

Anderen helpen: 2,7 %

Met God zijn: 2,5 %

Een boek schrijven: 1,7 %

Trouwen: 0,6 %  

1. De scheiding tussen denken en doen. De intellectuelen dalen haast nooit af naar het terrein van de actie om hun ideeën in de praktijk om te zetten. En de mensen zien die denkers als rare steekvliegen die leven in een abstracte wereld. Een voorbeeld is dat er nauwelijks een link is tussen onderzoekers van de universiteiten en ondernemers.
2. De autoritaire trekjes. In het verleden heeft men de problemen van Peru steeds trachten op te lossen met de harde hand. De ‘redders van het vaderland’ namen de politieke macht af van de burger en de burgers verzaakten aan de verantwoordelijkheid om iets te doen aan hun toekomst.
3. Een afkeer van risico’s. Peruanen geraken snel ontmoedigd bij de eerste moeilijkheid. Ze nemen geen initiatief omdat ze problemen willen vermijden. Het zijn geen ondernemers.
4. Het racisme en de discriminatie. In de loop van de geschiedenis hebben de Peruanen niet geleerd om iedereen - ongeacht de etnische rassen of culturele tradities - als gelijke te zien, behorend tot hetzelfde land.

Stijn 

* Directeur van ‘Agenda: Perú’ en Voorzitter van de ‘Consejo Directivo del Progama de Innovación, Ciencia y Tecnología en la PCM’

Onlangs informeerde de voorzitter van de 'Sociedad Nacional de Mineria, Petróleo y Energia (SNMPE), Ysaac Cruz Ramírez, dat de Peruaanse mijnbouw 11.600 miljoen dollar 'inversteringen' zou kunnen binnenhalen in de periode 2007 - 2011. Voor de periode 2002 - 2006 was dat 3.932 miljoen dollar.

Toename 

De laatste 30 jaar haalde men ongeveer 400.000 ton koper boven per jaar, vorig jaar was dat een miljoen ton. Wat zink betreft, produceerde Peru gemiddeld 340.000 ton in de jaren '70. In 2006 zou die hoeveelheid zijn gestegen tot 1.200.000 ton. In de jaren '90 produceerde men jaarlijks niet meer dan 10 ton goud, vorig jaar werd dat 203 ton.

De mijnbouw brengt 45 % aan vreemde deviezen op, maar is verantwoordelijk voor maar 4 procent belastingsgelden en 1 % van de directe werkgelegenheid. In 2004 werden 8 miljoen hectaren terrein bestemd voor mijnbouw. 55 % van die gronden zijn eigendom van campesino-gemeenschappen en oorspronkelijke bewoners. De mijnbouwactiviteiten vinden plaats in arme gebieden (voor 36,40 procent), heel arme zones (40,20 %) en extreem arme gebieden (11,80 %).

Apurímac 

De laatste tijd is er haast een invasie van mijnbouwbedrijven die Apurímac willen exploiteren. De regio zou een groot potentieel hebben. Het Ministerie van Energie en Mijnbouw heeft 27 bedrijven geautoriseerd om onderzoekingen te verrichten. Twaalf bedrijven zijn intussen reeds gestart, 6 daarvan vechten een conflict uit met de lokale gemeenschappen. 

Vier grote bedrijven zijn reeds ver gevorderd in hun 'exploratiefase'. Het zijn 'Southern Perú' (in de provincies Aymaraes en Andahuaylas), 'Buenaventura' (in de provincie Antabamba), 'Apurímac Ferrum' (in de provincie Andahuaylas) en 'Xstrata AG' (in de provincie Cotabambas).

Er zou in de periode 2007 - 2012 ongeveer 2.140 miljoen dollar worden geïnvesteerd in de regio. Dat is na Cajamarca het grootste bedrag van het land. Volgens de cijfers van het 'Instituto Nacional de Concesiones y Catastro Minero INACC' (april 2007) zijn er voor 27,5 % van het grondgebied van Apurímac vergunningen geleverd aan mijnbouwinitiatieven.

Sociale effecten 

Het mijnbedrijf Ares SAC is al langer bezig met het ontginnen van goud en zilver in Apurímac. In de provincie Aymaraes, waar Ares SAC actief is, heeft men vastgesteld dat de rivier Chalhuanca vervuild is. Men vermoedt dat de mijnactiviteiten van het bedrijf de oorzaak zijn van de massale sterfte van forellen. De lokale gemeenschappen en hun leiders zijn echter ongerust omdat ze niet beschikken over de instrumenten die kunnen bewijzen door wie de vervuiling effectief is veroorzaakt.

Je merkt dat de bewustwording en aandacht rond de mijnbouw toeneemt. Zowel de regionale als lokale overheden organiseren bijeenkomsten. Lokale gemeenschappen en organisaties houden discussiemomenten. Sommigen zien de mijnbouw als een bedreiging voor de gezondheid, het milieu en de landbouw. Anderen hopen snel rijk te worden door zelf aan artesanale ontginning te doen of aan het werk te gaan in een mijnbedrijf.  Nog anderen hopen te kunnen profiteren van de afgestane winsten. In de eerste helft van dit jaar ontving de regionale overheid 6.090.110 sol (ongeveer 1,5 miljoen euro), de lokale overheden kregen 2.372.204 sol (ongeveer 600.000 euro).

Stijn

(Bronnen: CHASKI, 9/11/2007 - BAJO LA LUPA, Revista mensual de análisis y propuestas, Nr. 1, Agosto 2007 - CARE, artikel van Paul Pilco Dorregaray - MESA DE MINERÍA y Desarrollo de Apurímac, Año 1, Nr. 2, Junio 2007)

De voorbije vrijdagnamiddag hebben Anneleen en ik een workshop over ‘Persoonlijke en institutionele organisatie’ geleid. Na anderhalf jaar gingen we ervan uit dat we genoeg inspiratie hadden opgedaan om onze andere kijk en onze ervaringen van voordien te delen met de collega’s van Tarpurisunchis. Met een beetje zin voor evenwicht… We vertellen tijdens de introductie over de negatieve gevolgen van overdreven perfectiegedrevenheid in het Noorden. We betalen immers een hoge prijs voor de rationale aanpak, die vaak een aanslag is op de menselijkheid en de vriendschappelijke omgangsvormen.

Tarpurisunchis is een Peruaanse ngo met een goede visie en een gepaste aanpak voor hier. ‘Ondanks de 1.000 problemen’, zegt Javier elke keer terecht. Op organisatorisch vlak kan er volgens ons echter veel verbeteren…

Het eerste uur werpen Anneleen en ik een licht op het tijdsbeheer, het omgaan met je functie en het behandelen van informatie. Daarna laten we de collega’s reageren op  onze waarnemingen. Ze bepalen zelf of iets echt als een probleem wordt ervaren en gaan vervolgens aan de slag met concrete voorstellen.

Enkele voorbeelden…

- We hebben het over het feit dat je meer kan presteren tijdens je werkuren. Mensen kloppen hier wel vele uren, maar je zou de dagen kunnen inkorten door efficiënter te werken. Er wordt bijvoorbeeld naar hartelust gechat tijdens het werk, vaak in verband met persoonlijke zaken.

Ik laat weten: ‘Ik voelde me aanvankelijk niet op mijn gemak als ik tijdens het werk al 5 minuten over persoonlijke zaken aan het spreken was. Je moet toch werken…’.  Livia reageert: ‘Maar het is belangrijk dat we elkaar ook leren kennen op een andere manier, niet alleen als collega’s. We zijn toch een grote familie.’

Het doet me even denken aan een uitspraak van Janine De Vos, een zuster die in Indië aan het werk is. ‘In België vraagt men je: En hoe is het op je werk? In Indië wordt dat: Hoe is het met je familie?.’ Menselijke relaties, vrienden en familie zijn hier zeer belangrijk. En je werkmakkers zijn er om bevriend mee te zijn. Anders kan je toch niet samenwerken, is de redenering.

- Het is niet moeilijk om het probleem van de punctualiteit te illustreren. Anneleen en ik zijn om stipt 15 uur gestart, wanneer nog maar 5 mensen van de 20 aanwezig waren. Ik laat weten: ‘Iedereen zegt me wel dat punctualiteit belangrijk is, maar dat blijkt nooit in de praktijk. De enige die me al eens een redelijke uitleg heeft gegeven, vertelde me gewoon dat ie intuïtief aanvoelde of ie wel of niet (op tijd) op een afspraak wilde opdagen.’ Hilariteit alom.

- Er is geen functieomschrijving en men kan dus moeilijk een takenpakket respecteren. Liever wordt er gebruik gemaakt van ‘slaafjes’. ‘Oei, Anneleen. Gebruik dat woord niet meer. Ligt hier heel gevoelig. Loopjongen of –meisje dus.’

- We merken op dat relatief weinig collega’s systematisch gebruik maken van een agenda of nota nemen tijdens een vergadering. ‘Aja, zeggen de juffen. We willen wel een agenda gebruiken, maar die moet dan klein zijn. Handig om weg te steken.’

Er komen tal van voorstellen op de proppen. De reacties na de workshop zijn heel positief. Javier spreekt over een advies van de bovenste plank. De collega’s hebben uiteindelijk zelf gekozen waar ze aan willen werken. Voor elk probleem is er een suggestie voorgesteld. Ben benieuwd of we in de praktijk kunnen opschieten. Want na het praten, komt het doen…

Stijn

Het laatste nieuws in verband met Inca Kola moet voor vele Peruanen opnieuw een steek in het hart zijn: de fabriek van Inca Kola verhuist binnenkort naar Chili. Het nationale symbool zal voortaan dus op het grondgebied van vijand nummer een geproduceerd worden. De officiële uitleg van Hernán Lanzara, communicatieverantwoordelijke van het bedrijf, doet er op zo'n moment eigenlijk niet toe en is even standaard als steeds: 'De beslissing is weloverwogen genomen en zoekt een optimalisatie van de middelen met als doelstelling het merk te consolideren.'

Inca Kola werd voor het eerst in 1935 verkocht. Het is een mierenzoet drankje waar vele Peruanen op verlekkerd zijn. Inca Kola en Irne Bru, populair in Schotland, zijn de enige 'limonades' ter wereld die in hun land van orgine Coca-Cola overtreffen op vlak van verkoop. Logisch dus dat Coca-Cola in 1999 voor 300 miljoen dollar 50 procent van de aandelen opkocht.